Utopisch/dystopisch syndroom
Pleegkinderen kiezen hun pleegouders. Alweer een nieuw taboe dat door de commerciële televisie doorbroken wordt. De klik tussen kind en pleegouder wordt niet meer in stille geborgenheid afgetast, maar is publiek amusement. Nog een stap verder en Joop en Hermien kunnen vanuit de luie bank stemmen op het in hun ogen beste paar. Om van te smullen, afgewezen pleegouders, overladen door emoties, slachtoffer van de utopie van een volmaakte gezin. Om van te smullen, pleegkinderen op zoek naar een nieuw paradijselijk bestaan, gevangen in de utopie van geluk die zomaar in een nachtmerrie kan omslaan.
Het roept het beeld op van de wandelaar die een wilde bergstroom wil oversteken. Hij begint vol goede moed, de andere kant oogt mooi en verleidelijk, paradijselijk zelfs. Daar wil hij naartoe. Maar de beek is wilder dan gedacht. Halverwege dreigt de wandelaar zijn evenwicht te verliezen en meegesleurd te worden. Wat nu? Is de overkant nu veranderd in een nachtmerrie? Moet hij doorzetten of op zijn schreden terugkeren? Is de weg terug al niet even risicovol als de heenweg?
Bij het lezen van die tekst moest ik terugdenken aan de onbeschermde loopplankjes, hoog aan de rand van een bisse uitgehouwen in een steile bergwand vlakbij Crans en het euforische gevoel daarna van het bereiken van de overkant, het gevoel van onoverwinnelijkheid, dat weliswaar in een persoonlijk drama had kunnen eindigen.
De denker des Vaderlands, Hans Achterhuis, noemt dit het utopisch/dystopisch syndroom. Het is het syndroom waarin de Europeaan thans gevangen zit. Europa, ooit ons Utopia van welvaart en ongebreidelde groei, is nu een nachtmerrie midweegs de wilde beek. Moeten we terugkeren op onze schreden? Terug naar de gulden? Landen die er een zooitje van maken blijven steunen? Ons mooi pensioenstelsel in de waagschaal leggen? Een stuk van onze soevereiniteit afgeven? Wat is het beste? Uittreden uit Europa? Slaat Utopia aan de overkant van de beek niet om van een welvarende maatschappij naar de nachtmerrie van werkloosheid, afgetopt pensioen, afnemende welvaart? Joop en Hermien weten het wel en stemmen ondertussen zonder scrupules een pleegouder weg.